تعریف معماری مدرن کمی سخت است. برای اکثر افراد، خصوصاً طرفداران معماری مدرن این نوع معماری به راحتی با مشاهده ساختمان های مدرن قابل درک است اما برای افرادی که با اصول معماری مدرن آشنا نیستند درک آن دشوار خواهد بود.

به گزارش توسعه عمران بیمه؛ در دنیا سبک های بسیار زیادی در زمینه معماری وجود دارد که هر کدام با توجه به پارامترهای بسیاری چون نیازهای تاریخی، هنری، فنی و … عرضه شده است. در این مطلب قصد داریم تا این سبک را در مقوله معماری توضیح دهیم. بهتر است قبل از مطالعه این مقاله در رابطه با علم معماری اطلاعاتی را کسب کنید تا بتوانید معماری مدرن را بهتر درک کنید.

مدرنیته چیست؟

بهتر است قبل از هرگونه بحث در رابطه با مدرنیته و تاثیر آن برروی معماری، با مفهوم آن کمی آشنا شویم.

مدرنیته به معنی دوران جدید می باشد و شامل تفکراتی است که از اواخر قرن پانزده میلادی با شروع رنسانس در غرب آغاز گشته و تا قرن بیستم ادامه داشته است. البته برخی از اندیشمندان بر این باورند که هنوز دوران مدرن به پایان نرسیده و می توان رد پای آن را حس کرد.

به طور کلی مدرنیته در مفاهیم فرهنگی و عقلانی خاصی خلاصه می شود که شامل فرد نگری، نگاه به عقل به عنوان ابزار اصلی زندگی یا همان عقل ابزاری، احترام بر آزادی های فردی، نقد سنت و … است.

در کل مدرنیته را می توان انقلابی عظیم در تفکر و روش زندگی غرب دانست که تاثیرات بسیار زیادی را نیز برروی هنر، علم و همچنین علم معماری گذاشته است.

تاریخچه سبک معماری مدرن

سبک معماری مدرن به طور جدی در نمایشگاهی تحت عنوان سکونتگاه در سال ۱۹۲۷ معرفی شد. این نمایشگاه که در آلمان قرار داشت، باعث شد تا معماران به این سبک ساده و زیبا روی آورده و دست از معماری با سبک های سنتی و تجملاتی خود برکشند.

البته تا قبل از سال ۱۹۲۷ نیز رد پاهایی از معماری مدرن را می توان مشاهده نمود. به طور مثال در سال ۱۹۱۹ بود که والتر گروپیوس مدرسه باهاوس را تاسیس کرد و در ابتدا مفاهیم مدرن را در غالب معماری تدریس می کرد.

تعریف اصول طراحی بر اساس منطق و دوری از مفاهیم زیبایی شناسی سنتی، از تعالیم والتر بود. همچنین در معماری مدرن خبری از تجملات و تزئینات بیش از حد نبود و هدف، اجرای طرحی بود که بیشتر کاربردی باشد تا تجملاتی.

 

معماری مدرن چیست؟

حال که با مفهوم مدرنیته و همچنین تاریخچه معماری مدرن آشنا شدیم به سراغ معنی و مفهوم این سبک از معماری می رویم.

در معماری مدرن همانطور که در بالاهم ذکر شد خبری از تجملات و تزئینات بیش از حد نیست و سادگی از مهمترین اصول موجود در آن است. معماری مدرن تاکید بر فرم دارد و نوع مصالح ساخت، نوع سازه، اندازه و … بر بحث زیبایی بنا ارجعیت دارد.

البته بحث بالا به این معنی نیست که در معماری مدرن خبری از زیبایی نیست بلکه معمار در این سبک با چالشی همراه است که بتواند در کنار بهره گیری از منطق در طراحی، که یکی از اصول مهم در معماری مدرن است، بتواند زیبایی را نیز به سازه مورد نظر هدیه دهد.

یکی دیگر از اصول مهم در معماری مدرن، استفاده درست و بهینه از فضاست زمانی که منطق در طراحی، در اولویت قرار گرفته است.

اصول مهم در معماری مدرن

مهمترین اصل معماری مدرن که هر معمار موظف به رعایت آن است، سادگی در طراحی است. در معماری مدرن خبری از تجملات سبک های معماری سنتی غربی مانند گچ بری های عجیب و غریب، طرح های پیچیده در نما، قالب های یکسان و باشکوه در نمای بیرونی ساختمان و … نیست.

در معماری مدرن تاکید بر منطق در طراحی است به گونه ای که از ساخت اجزایی که به آن نیازی نیست خودداری شده و تمامی تلاش معمار بر استفاده بهینه از فضا و کاربردی بودن محیط است.

در معماری سبک های سنتی غربی معمولا زیبایی ارجعیت بسیار زیادی داشته و در صورتی که معمار میان دوراهی کاربرد فضا و زیبایی آن قرار میگرفته، قطعا زیبایی را انتخاب می کرده است اما در معماری مدرن اصول زیبایی شناسی به کل تغییر یافته است.

 

سبک معماری مدرن در ایران

شاید برای شما جالب باشد که بدانید سبک معماری مدرن علاوه بر محبوبیتش در خواستگاه اصلیش یعنی غرب، در ایران نیز طرفداران خاص خود را داشته و در دوره ای خاص در ایران مورد استفاده قرار می گرفته است.

بسیاری از افراد دوران قاجار را جرقه ای در معماری مدرن ایران می دانند زیرا در آن زمان معماران، آغاز به طراحی فضاها و بناهای جسورانه و ساختار شکن کردند و توانستند تاحدودی تعصب و تعلق کامل به معماری سنتی را در میان معماران کمتر کنند.

پس از آن می توان شکوفایی معماری مدرن را پس از جنگ جهانی اول در اوایل قرن ۲۰، با شروع حکومت پهلوی بیان کرد. معماری مدرن تا جایی میان معماران آن دوران مشهور شد که برخی از معماران شروع به تفکر و اجرای تلفیق معماران سنتی و مدرن نمودند.

آثار و افراد تاثیرگذار در معماری مدرن

از آثار مهم مدرن در آن دوران تاریخی می توان مدرسه دارالفنون، آرامگاه سعدی و فردوسی، بانک ملی و … را نام برد. همچنین از معماران تاثیرگذار در سبک مدرن نیز می توان به نام هایی نظیر محسن فروغی، وارطان هوانسیان، گابریل گورکان و … اشاره کرد.

انواع سبک های مدرن در معماری

معماری مدرن خود، به عنوان سبک اصلی شناخته می شود که دارای دو زیرشاخه با نام های متاخر و متعالی است. در ادامه با هرکدام از این سبک ها آشنا خواهید شد.

سبک معماری مدرن متاخر

نکته بارزی که می توان در مورد سبک معماری مدرن متاخر به آن اشاره کرد این است که معمار در این سبک اجازه دارد تا افکار و ایده های خود را تا جایی که می تواند به پرواز در بیاورد. در معماری مدرن متاخر معمار می تواند افکار خود را گسترش دهد و افکار خود را جسورانه تر کند.

همچنین اگر به آثار برتر مدرن متاخر نگاهی بیندازیم متوجه دو نکته بارز در آنها می شویم، اول استفاده از فرم های منحنی عظیم و دوم حجم های بسیار بزرگ بتنی است.

از آثار مشهور در زمینه معماری مدرن متاخر می توان اپرای سیدنی و کلیسای نور را نام برد.

 

معماری مدرن متعالی

در معماری مدرن متعالی معمارانی چون میس و لوکوربوزیه از پیشتازان این سبک بوده اند. در کارهای این معماران می توان به خوبی سادگی و دوری از تجملات را مشاهده کرد به طوری که شباهت بسیار زیاد این آثار با آثار مینیمال به شدت حس می شود.

یکی از نکاتی که در معماری مدرن متعالی بسیار دیده می شود بهره گیری از صنعت و فناوری روز است. استفاده از انواع تکنولوژی در سازه و همچنین بهره گیری از مفاهیم و تفکرات صنعتی در سازه، در این سبک از اولویت بالایی برخوردار است.

آثار مشهور سبک معماری مدرن در جهان

از ظهور معماری مدرن تاکنون بناهای بسیار زیبایی در این سبک ساخته شده که در ادامه با آنها آشنا خواهید شد.

خانه شیشه ای در آمریکا طراحی شده توسط فیلیپ جانسون در سال ۱۹۴۹

 

موزه گوگنهایم در نیویورک توسط فرانک رایت در سال ۱۹۵۹

 

ویلای دیریکز در بلژیک توسط مارسل لیورجین در سال ۱۹۳۳

نمایشگاه هنر مدرن در برلین آلمان توسط میس وندر روهه در سال ۱۹۶۸